اقتصاد جهانی در ماهی که گذشت

در آخرين روزهای ماه ژوئيه رسانه های خبری آمريکا از قول «وال استيريت» گزارش دادند که رکود اقتصاد دوبرابر شده است.

در واسط ماه ژوئيه بود که بازار بورس جهانی به دنبال آشکار شدن کلاهبرداری های شرکت های بزرگی همچون «ورلد کام» سقوط بی سابقه ای کرد. برای اولين بار در تاريخ بازار بورس و سهام جهانی آشکار گرديد که لااقل 3 ميليارد دلار مخارجی که ميبايستی از ميزان سود کل کاسته ميشد، در حسابرسی محاسبه نشده و ميزان سود اعلام شده به سهامداران واقعيت نداشته است. اينگونه خبرها ظرف پانزده روز، بازار بورس و سهام را به زانو درآورده و اقتصاد جهانی، بخصوص اقتصاد آمريکا را به رکود کشيد.

سرمايه گذاری در آمريکا 37 درصد (يا 6 ترليون دلار) و در سطح جهانی 35 درصد (يا بيش از 11 ترليون دلار) افت کرد. اين البته ابتدای راه است؛ احتمالاً چندين شرکت چندمليتی ديگری هم هستند که وضعيتشان به تدريج مشخص خواهد گرديد.

اين شرکتها برای حفظ بازار بورس و سهامشان از ابتکاراتی در حسابرسی خود استفاده کردند که نهايتاً کارشان به کلاهبرداری کشاند. با اينهمه، هفته اول پس از کشف اين مسائل بازار سهام باز هم نسبت به ارزش واقعی آن بالا بود، تا اينکه بالاخره در روزهای آخر ماه کاملاً سقوط کرد. اگر اين رکود دوبله، اقتصاد آمريکا را از پای درآورد، بلاشک تأثيرش بر روی اقتصاد جهانی قطعی خواهد بود.

در طول نيمه دوم دهه 1990 آمريکا 40 درصد گردش اقتصاد جهانی را بدست گرفت. طی اين دوران رشد درآمد سالانه کشورهای اتحاد اروپا تنها 2 درصد و رشد درآمد سالانه ژاپن 5/1 درصد بود. لذا در حال حاضر اين کشورها هم در شرايطی نيستند که بتوانند بسرعت پشتوانه اقتصادی برای آمريکا شوند.

جالب اينجا است که بر اثر اين اتفاقات، طيف سرمايه داری از چپ به راستش و به انضمام جورج بوش، اعلام کردند که اين جريانات آبروی نظام سرمايه داری را برده است.

فراموش نکرديم که همين چند سال پيش بود که کلينتون قول يک جامعه با پيشرفته ترين تکنولوژی را به مردم آمريکا داد که قرار بود بدون توقف رشد و همواره شکوفايی خود حفظ نمايد.

سارا قاضی

2 ماه اوت 2002